Akt zgonu to dokument, od którego zaczyna się prawie każda formalność: pogrzeb, zasiłek, bank, ZUS, spadek. Bez niego urzędy nie zrobią nic. Oto jak go zdobyć — prosto i bez błądzenia.
Krok 1: karta zgonu od lekarza
Najpierw lekarz stwierdza zgon i wystawia kartę zgonu. To nie to samo co akt zgonu — karta to dokument medyczny, na podstawie którego urząd dopiero wystawi akt. Od 2024 r. karta jest elektroniczna (system e-zdrowie). W szpitalu zajmuje się tym placówka; w domu wzywasz pogotowie lub lekarza.
Krok 2: rejestracja zgonu w USC
Z kartą zgonu idziesz do Urzędu Stanu Cywilnego. Może to być urząd właściwy dla miejsca zgonu. Masz na to 3 dni od wystawienia karty (przy chorobie zakaźnej — 24 godziny). Rejestracja jest bezpłatna, a akt zgonu dostajesz zwykle tego samego dnia.
Kto może zgłosić zgon
W pierwszej kolejności małżonek lub dzieci, dalej inni krewni i powinowaci, a także pełnomocnik — najczęściej zakład pogrzebowy, jeśli mu to zlecisz.
Co zabrać
- kartę zgonu (zwykle przekazywana elektronicznie przez lekarza),
- dowód osobisty zmarłego — urząd go unieważni,
- własny dokument tożsamości.
Krok 3: odbierz odpisy aktu zgonu
Pierwszy skrócony odpis aktu zgonu jest bezpłatny. Kolejne kosztują (orientacyjnie): skrócony ok. 22 zł, zupełny ok. 33 zł (opłata skarbowa); za działanie przez pełnomocnika dochodzi 17 zł.
A jeśli śmierć nastąpiła za granicą?
Wtedy najpierw dostajesz zagraniczny akt zgonu, a żeby działał w Polsce (bank, ZUS, spadek), wpisujesz go do polskich ksiąg — to transkrypcja (opłata ok. 50 zł). Opisujemy to osobno: śmierć za granicą.
Częste błędy przy akcie zgonu
- Jeden odpis zamiast kilku. Akt zgonu jest potrzebny równolegle w banku, ZUS-ie, u ubezpieczyciela, przy spadku i u pracodawcy. Z jednym odpisem będziesz wracać do urzędu, dlatego od razu zamów kilka.
- Przekroczenie 3 dni. Zgon rejestruje się w USC w ciągu 3 dni od karty zgonu (przy chorobie zakaźnej w 24 godziny). Jeśli nie zdążysz sam, zlecenie zgłoszenia zakładowi pogrzebowemu załatwia to za Ciebie.
- Mylenie karty zgonu z aktem zgonu. Karta to dokument medyczny od lekarza, akt wystawia dopiero USC. Bank czy ZUS honorują akt, nie kartę.
- Zapomnienie o dowodzie zmarłego. Dowód osobisty unieważnia USC przy rejestracji, dlatego weź go ze sobą.
Co dalej z aktem zgonu
Mając akt zgonu, możesz ruszyć z resztą: złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy, powiadomić bank i ZUS, zgłosić polisę i zacząć porządkować sprawy spadkowe. Jeśli czujesz się zagubiony w kolejności, zacznij od ogólnego przewodnika: co po śmierci bliskiej — od czego zacząć.