Dokumenty i urzędy

Co robić w pierwszych godzinach, gdy ktoś umiera w domu

4 min czytania Aktualizacja 27 czerwca 2026 Opracowanie: redakcja Co Po Stracie

To bardzo trudna chwila i nie musisz w niej myśleć o całej reszcie. Teraz liczy się jedno: wezwać właściwą pomoc, żeby lekarz stwierdził zgon i wystawił kartę zgonu. Bez niej Urząd Stanu Cywilnego nie wyda aktu zgonu, a od niego zaczyna się wszystko inne.

Kogo wezwać, zależy od sytuacji. Śmierć spodziewana w domu (choroba, podeszły wiek): lekarz rodzinny w dzień roboczy, a wieczorem, w nocy i w weekend nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Śmierć nagła, gwałtowna lub niewyjaśniona: dzwoń pod 112 (albo 999).

Co zrobić teraz

  1. Jeśli śmierć była spodziewana (długa choroba, podeszły wiek), w dzień roboczy wezwij lekarza rodzinnego (POZ). Po godzinach pracy przychodni, wieczorem, w nocy i w weekend zadzwoń do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. To lekarz stwierdza zgon i wystawia kartę zgonu.
  2. Jeśli śmierć była nagła, gwałtowna, niewyjaśniona albo nastąpiła w miejscu publicznym, zadzwoń pod 112 lub 999. Przyjedzie zespół ratownictwa, a przy podejrzeniu przyczyny zewnętrznej także policja.
  3. Przy śmierci nagłej lub niejasnej nie przenoś ciała i nie sprzątaj miejsca, dopóki nie pozwoli policja lub prokurator. Może to być potrzebne do ustalenia przyczyny śmierci.

Gdy śmierć nastąpiła w placówce

W szpitalu, hospicjum lub domu opieki zgon stwierdza lekarz placówki, a kartę zgonu wystawia sama placówka. Zapytaj, kiedy możesz ją odebrać, bo od tego zależy reszta formalności. W Polsce nie ma powszechnej instytucji koronera, zgon zawsze stwierdza lekarz.

Co warto mieć pod ręką

Przygotuj dowód osobisty osoby zmarłej, jeśli jest dostępny, oraz informację o lekarzu prowadzącym (przychodnia, oddział). Ułatwi to lekarzowi wystawienie karty zgonu. Samo stwierdzenie zgonu i wystawienie karty są bezpłatne.

Co dalej z kartą zgonu

Mając kartę zgonu, w ciągu 3 dni zarejestrujesz zgon w Urzędzie Stanu Cywilnego i odbierzesz akt zgonu (przy chorobie zakaźnej ten termin to 24 godziny). Najczęściej robi to za rodzinę zakład pogrzebowy, jeśli mu to zlecisz. Przy odbiorze aktu od razu poproś o kilka odpisów skróconych. Gdzie szukać nocnej opieki, sprawdzisz na stronie NFZ o nocnej i świątecznej opiece zdrowotnej.

Spokojnie, po kolei

W pierwszych godzinach nie musisz pamiętać o wszystkim. Najważniejsze jest jedno: wezwać właściwą pomoc i doprowadzić do wystawienia karty zgonu. Reszta, czyli urząd, pogrzeb i powiadomienia, poczeka do kolejnych dni i da się ułożyć po kolei. Jeśli nie wiesz, kogo wezwać o danej porze, telefon na 112 zawsze pokieruje Cię dalej.

Następny krok to formalności w urzędzie. Wyjaśniamy je tu: karta zgonu a akt zgonu oraz w ogólnym przewodniku co po śmierci bliskiej, od czego zacząć.

Nie musisz pamiętać kolejności. Odpowiedz na kilka pytań, a ułożymy listę spraw dla Twojej sytuacji, z terminami i linkami do urzędów. Za darmo. Ułóż swój plan

Najczęstsze pytania

Kogo wezwać, gdy ktoś umiera w domu?

Przy śmierci spodziewanej w dzień roboczy wezwij lekarza rodzinnego, a po godzinach pracy przychodni nocną i świąteczną opiekę zdrowotną. Przy śmierci nagłej lub niewyjaśnionej zadzwoń pod 112 lub 999.

Czy mogę przenieść ciało przed przyjazdem lekarza?

Przy śmierci nagłej lub niejasnej nie ruszaj ciała i nie sprzątaj miejsca, dopóki nie pozwoli policja lub prokurator. Może to być potrzebne do ustalenia przyczyny.

Czy w Polsce zgon stwierdza koroner?

Nie. W Polsce nie ma powszechnej instytucji koronera. Zgon zawsze stwierdza lekarz i to on wystawia kartę zgonu.

Przeczytaj też

Karta zgonu a akt zgonu — czym się różnią

Karta zgonu to dokument od lekarza, akt zgonu wydaje urząd. Wyjaśniamy różnicę, kolejność i termin 3 dni na rejestrację zgonu w USC oraz ile kosztują odpisy.

4 min czytaniaCzytaj →

Kto może zgłosić zgon w USC i co zabrać

Kto może zarejestrować zgon w urzędzie, gdzie to zrobić i jakie dokumenty zabrać. Termin 3 dni od karty zgonu i co może załatwić za rodzinę zakład pogrzebowy.

4 min czytaniaCzytaj →

Co po śmierci bliskiej osoby — od czego zacząć

Umarł ktoś bliski i nie wiesz, od czego zacząć? Prosta kolejność formalności: karta i akt zgonu, pogrzeb, zasiłek, bank, ZUS, spadek — z terminami, których nie wolno przegapić.

7 min czytaniaCzytaj →

To informacja, nie porada prawna. Pomagamy się zorientować i ułożyć sprawy — nie zastępujemy urzędu, notariusza ani prawnika. Treść opracowana na podstawie oficjalnych źródeł (gov.pl, ZUS, USC, ustawy), stan na 27.06.2026.