Śmierć za granicą to osobna, trudniejsza ścieżka: dochodzi transport, konsul i przepisanie zagranicznego aktu w polskim urzędzie, zanim ruszą sprawy w kraju. Niżej fragment planu dla takiej sytuacji.
Sytuacja w tym przykładzie
Bliski zmarł w innym kraju. Rodzina chce sprowadzić ciało lub prochy do Polski i później uregulować tu sprawy urzędowe.
Ważne
Pomoc konsula RP przy śmierci za granicą
Konsul pomaga w formalnościach i wydaje zaświadczenie do sprowadzenia ciała lub prochów, ale nie finansuje transportu.
Gdzie
Konsulat RP i starostwo (pozwolenie)
Termin
skontaktuj się z konsulatem od razu po zgłoszeniu zgonu za granicą
Skontaktuj się z konsulatem RP właściwym dla miejsca zgonu; pomoże w kontaktach, wskaże lokalne procedury i zakłady, poinformuje rodzinę.
Do sprowadzenia ciała lub prochów do Polski potrzebne są: zaświadczenie konsula oraz pozwolenie starosty (właściwego dla miejsca pochówku, w porozumieniu z sanepidem).
Konsul co do zasady nie pokrywa kosztów transportu, kremacji ani pogrzebu; sprawdź polisę turystyczną, NNW lub assistance karty kredytowej (mogą pokryć repatriację).
W pełnym planie: pozostałe 2 kroki, potrzebne dokumenty i koszt.
Do sprowadzenia ciała potrzebujesz pozwolenia starosty i zaświadczenia polskiego konsula.
Gdzie
Starostwo (pozwolenie) i konsulat RP
Termin
pozwolenie starosty wydawane do 3 dni od wniosku
Złóż wniosek o pozwolenie na sprowadzenie zwłok/prochów do STAROSTY (lub prezydenta miasta) właściwego dla miejsca pochówku w Polsce. Wydaje je w porozumieniu z sanepidem, niezwłocznie, najpóźniej w 3 dni. Co do zasady bezpłatnie.
Po pozwoleniu uzyskaj ZAŚWIADCZENIE polskiego KONSULA w kraju zgonu, że zwłoki/urna mogą być wwiezione do Polski (osobne dla trumny, osobne dla urny).
PROCHY (kremacja na miejscu za granicą) można przewieźć dowolnym środkiem, nawet bagażem podręcznym w samolocie lub autem; ZWŁOKI w trumnie tylko specjalnym transportem sanitarnym. Prochy są zwykle DUŻO tańsze i prostsze.
Przy chorobie zakaźnej z wykazu pozwolenia nie wydaje się przez 2 lata od zgonu. Konsul pomaga w formalnościach, ale za nic nie płaci.
W pełnym planie: pozostałe 2 kroki, potrzebne dokumenty i koszt.
Zarejestruj zagraniczny akt zgonu w polskim USC (transkrypcja)
Polski akt zgonu (potrzebny do spadku, ZUS, banków) zrobisz przepisując zagraniczny akt w USC.
Gdzie
Urząd Stanu Cywilnego (USC) lub konsulat RP
Termin
zanim zaczniesz załatwiać spadek, ZUS, banki w Polsce
Złóż wniosek o transkrypcję (przepisanie) zagranicznego aktu zgonu w dowolnym USC w Polsce lub przez konsulat — opłata 50 zł (polski odpis w cenie).
Jeśli zgonu w ogóle nie zarejestrowano za granicą — wniosek o rejestrację szczególną lub odtworzenie aktu (39 zł).
Dołącz zagraniczny odpis z tłumaczeniem urzędowym (przy wielojęzycznym formularzu UE tłumaczenie zbędne) oraz apostille lub legalizację konsula, jeśli wymagane.
Żeby dysponować majątkiem (konto, mieszkanie, auto), trzeba formalnie potwierdzić dziedziczenie.
Gdzie
Notariusz albo sąd rejonowy
Termin
6 miesięcy na decyzję o przyjęciu/odrzuceniu spadku — to twardy termin
Prawo daje 6 miesięcy (od dowiedzenia się o powołaniu) na decyzję spadkobiercy. Są trzy ścieżki: przyjęcie wprost, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi ograniczona do wartości majątku) albo odrzucenie. Brak decyzji w terminie = z mocy ustawy przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.
⚠ Jeśli zmarły mógł mieć DŁUGI, ma to znaczenie przy wyborze ścieżki; skutki każdej z nich i swoją sytuację potwierdź u notariusza lub w sądzie. Oświadczenie składa się u notariusza lub w sądzie. (Nie wskazujemy, którą opcję wybrać — to indywidualna decyzja.)
Potwierdzenie dziedziczenia: u NOTARIUSZA (akt poświadczenia dziedziczenia, gdy spadkobiercy się zgadzają, bez sporu) albo w SĄDZIE rejonowym (stwierdzenie nabycia spadku, gdy jest spór, testament szczególny lub brak zgody).
Termin 6 miesięcy na odrzucenie spadku z długami to najczęstsza pułapka: po nim możesz odpowiadać za długi zmarłego.
W pełnym planie: pozostałe 1 krok, potrzebne dokumenty i koszt.
Nie. Konsul pomaga w formalnościach i wydaje potrzebne zaświadczenie, ale nie finansuje transportu, kremacji ani pogrzebu. Kosztami zajmuje się rodzina — sprawdź polisę turystyczną lub assistance karty.
Po co przepisywać zagraniczny akt zgonu?
Bo polski akt zgonu jest potrzebny do spadku, ZUS i banków w kraju. Zagraniczny akt przepisuje się (transkrypcja) w dowolnym USC lub przez konsulat — opłata 50 zł, polski odpis w cenie.
To informacja, nie porada prawna. Pokazujemy fragment planu
na przykładzie. Twój plan zależy od Twoich odpowiedzi. Treść opracowana na podstawie
oficjalnych źródeł (gov.pl, ZUS, USC, ustawy), stan na 2026-06-19.
