Co Po Stracie Wsparcie krok po kroku
Przykład planu

Pierwsze sprawy po śmierci rodzica

Gdy odchodzi rodzic, pierwszych kilka spraw trzeba załatwić w urzędach, choć głowa jest zupełnie gdzie indziej. Poniżej fragment planu, jaki nasze narzędzie układa dla takiej sytuacji: co robić najpierw, gdzie iść i o jakim terminie łatwo zapomnieć.

Sytuacja w tym przykładzie

Rodzic mieszkał w Polsce, był na emeryturze. Zostaje mieszkanie i konto w banku. Pogrzeb organizuje rodzina.

Pilne

Zarejestruj zgon w USC i odbierz akt zgonu

Bez aktu zgonu nie załatwisz później niczego. To pierwszy dokument.

Gdzie
Urząd Stanu Cywilnego (USC)
Termin
do 3 dni od wystawienia karty zgonu (24 h przy chorobie zakaźnej)
  1. Idź do Urzędu Stanu Cywilnego właściwego dla miejsca zgonu (lub zrób to przez zakład pogrzebowy na podstawie pełnomocnictwa).
  2. Rejestracja jest bezpłatna, akt zgonu wydają w dniu zgłoszenia.
  3. Od razu poproś o kilka odpisów skróconych. Będą potrzebne do banku, ZUS, ubezpieczyciela i (później) spadku.

Źródło: gov.pl — zgłoszenie zgonu

Pilne do 7 000 zł

Złóż wniosek o zasiłek pogrzebowy (druk Z-12)

Zwrot kosztów pogrzebu: 4 000 zł (śmierć do 31.12.2025) lub 7 000 zł (od 1.01.2026) dla osoby, która pokryła pogrzeb, jeśli spełniony jest warunek ubezpieczenia.

Gdzie
ZUS (lub przez zakład pogrzebowy)
Termin
masz 12 miesięcy od śmierci, potem prawo przepada
  1. Kwota zależy od daty śmierci: 4 000 zł do 31.12.2025, 7 000 zł od 1.01.2026.
  2. Komu przysługuje: osobie, która pokryła koszty pogrzebu, gdy zmarły był objęty ubezpieczeniem w ZUS (m.in. emeryt/rencista, pracownik/ubezpieczony, pobierający zasiłki) ALBO gdy to osoba pokrywająca koszty jest ubezpieczona, albo zmarły był członkiem jej rodziny. To NIE jest świadczenie po każdej śmierci automatycznie.
  3. ROLNICY i ich domownicy: zasiłek wypłaca KRUS (te same kwoty i termin), nie ZUS. Patrz osobne zadanie KRUS.

Prawo do zasiłku zależy od tytułu ubezpieczenia zmarłego lub osoby pokrywającej koszty; nie przysługuje po każdej śmierci. Gdy nikt nie jest uprawniony z ZUS/KRUS, sprawdź pomoc gminy (pochówek z urzędu).

W pełnym planie: pozostałe 4 kroki, potrzebne dokumenty i koszt.

Źródło: ZUS — zasiłek pogrzebowy

Pilne Łatwo przeoczyć

UWAGA: emeryturę/rentę pobraną po śmierci trzeba ZWRÓCIĆ

Świadczenie wypłacone za okres po śmierci jest nienależne — ZUS będzie się go domagał.

Gdzie
ZUS
Termin
zgłoś zgon do ZUS niezwłocznie
  1. Niezwłocznie zgłoś śmierć do ZUS, żeby wstrzymać wypłatę emerytury/renty.
  2. Jeśli świadczenie wpłynęło już po śmierci, przygotuj się na jego zwrot (nie wydawaj tych pieniędzy).
  3. Przy okazji sprawdź świadczenia NIEZREALIZOWANE. To osobne, należne pieniądze (patrz kolejne zadanie).

To częsta pułapka: rodziny wydają przelew, który potem trzeba oddać.

Źródło: Ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136

Ważne

Ureguluj spadek — potwierdź, kto dziedziczy

Żeby dysponować majątkiem (konto, mieszkanie, auto), trzeba formalnie potwierdzić dziedziczenie.

Gdzie
Notariusz albo sąd rejonowy
Termin
6 miesięcy na decyzję o przyjęciu/odrzuceniu spadku — to twardy termin
  1. Prawo daje 6 miesięcy (od dowiedzenia się o powołaniu) na decyzję spadkobiercy. Są trzy ścieżki: przyjęcie wprost, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi ograniczona do wartości majątku) albo odrzucenie. Brak decyzji w terminie = z mocy ustawy przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.
  2. ⚠ Jeśli zmarły mógł mieć DŁUGI, ma to znaczenie przy wyborze ścieżki; skutki każdej z nich i swoją sytuację potwierdź u notariusza lub w sądzie. Oświadczenie składa się u notariusza lub w sądzie. (Nie wskazujemy, którą opcję wybrać — to indywidualna decyzja.)
  3. Potwierdzenie dziedziczenia: u NOTARIUSZA (akt poświadczenia dziedziczenia, gdy spadkobiercy się zgadzają, bez sporu) albo w SĄDZIE rejonowym (stwierdzenie nabycia spadku, gdy jest spór, testament szczególny lub brak zgody).

Termin 6 miesięcy na odrzucenie spadku z długami to najczęstsza pułapka: po nim możesz odpowiadać za długi zmarłego.

W pełnym planie: pozostałe 1 krok, potrzebne dokumenty i koszt.

Źródło: Kodeks cywilny art. 1015 (termin 6 miesięcy)

Najczęstsze pytania

Ile mam czasu na zgłoszenie zgonu?

Trzy dni od wystawienia karty zgonu przez lekarza (przy chorobie zakaźnej — 24 godziny). Zgłoszenie może załatwić rodzina albo zakład pogrzebowy na podstawie pełnomocnictwa.

Czy zasiłek pogrzebowy dostaje każdy?

Nie automatycznie. Przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu, gdy zmarły był objęty ubezpieczeniem (m.in. emeryt, rencista, pracownik). Od 2026 roku wynosi 7000 zł, a na wniosek masz 12 miesięcy.

To informacja, nie porada prawna. Pokazujemy fragment planu na przykładzie. Twój plan zależy od Twoich odpowiedzi. Treść opracowana na podstawie oficjalnych źródeł (gov.pl, ZUS, USC, ustawy), stan na 2026-06-19.