Po śmierci dane osoby zmarłej bywają wykorzystywane do wyłudzeń, na przykład prób wzięcia kredytu na te dane. Można je zabezpieczyć i jest to darmowe.
Zastrzeż PESEL zmarłego
Zastrzeżenie numeru PESEL to najprostsza tarcza przed wyłudzeniem. Usługa działa od 17 listopada 2024 i jest bezpłatna. Złożysz je w aplikacji mObywatel, w banku, w urzędzie gminy albo przez bankowość internetową. Zastrzeżony PESEL blokuje między innymi wzięcie kredytu na dane zmarłego, bo instytucja finansowa ma obowiązek sprawdzić rejestr przed udzieleniem pożyczki.
Jak działa zastrzeżenie
Od 17 listopada 2024 banki i firmy pożyczkowe mają obowiązek sprawdzić rejestr zastrzeżeń, zanim udzielą kredytu lub pożyczki. Jeśli numer PESEL zmarłego jest zastrzeżony, na te dane nie da się zaciągnąć zobowiązania. To prosta i darmowa blokada, która zamyka najczęstszą drogę wyłudzenia. Dane osoby zmarłej bywają cenne dla oszustów właśnie dlatego, że przez pewien czas po śmierci nikt ich nie pilnuje, a rodzina ma głowę zajętą czym innym.
Zgłoś zgon do biur informacji
Niezależnie od zastrzeżenia PESEL zgłoś zgon do biur informacji kredytowej i gospodarczej (BIK, BIG). Ostrzeżenie w tych rejestrach chroni przed kredytem czy zakupami na raty zaciąganymi na dane zmarłego. To druga warstwa ochrony, która działa także tam, gdzie ktoś próbowałby obejść zastrzeżenie. Zgłoszenie do biur informacji jest bezpłatne i zwykle można je złożyć przez internet albo w placówce, dołączając odpis aktu zgonu.
Zadbaj o dokumenty
Nie wyrzucaj dokumentów zmarłego: dowodu, paszportu i kart. Dowód osobisty unieważnia się sam z dniem zgonu, ale paszport trzeba zwrócić. Dokumenty w niepowołanych rękach ułatwiają oszustwo, dlatego trzymaj je w bezpiecznym miejscu do czasu załatwienia formalności.
Uważaj na nekrolog
Pełna data urodzenia i nazwisko panieńskie matki to dane, które ułatwiają podszycie się pod zmarłego. Zanim opublikujesz nekrolog, rozważ, ile naprawdę chcesz podać publicznie. Mniej szczegółów to mniej narzędzi dla oszusta. Oszuści przeglądają nekrologi i ogłoszenia, bo łatwo z nich złożyć komplet danych potrzebny do podszycia się pod zmarłego.
Dokumenty i dlaczego to pilne
Do zastrzeżenia potrzebny jest odpis aktu zgonu, numer PESEL osoby zmarłej i Twój dokument tożsamości. Im szybciej to zrobisz, tym mniejsze ryzyko, że ktoś weźmie kredyt na dane zmarłego, a dług potem obciąży spadek. Sprawdź przy okazji, czy zmarły miał już kredyty z ubezpieczeniem. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, sięgnij po ogólny przewodnik.