Jeśli bliski zginął w wypadku przy pracy albo zmarł z powodu choroby zawodowej, rodzinie może przysługiwać jednorazowe odszkodowanie z ZUS. O prawie do niego rozstrzyga ZUS, ale wniosek trzeba złożyć samemu.
Co zrobić
- Złóż w ZUS wniosek o jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
- Dołącz odpis aktu zgonu, protokół powypadkowy lub decyzję o chorobie zawodowej oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.
- ZUS wydaje decyzję do 30 dni i po niej wypłaca odszkodowanie.
Wniosek możesz złożyć w dowolnej placówce ZUS, na poczcie albo online przez portal PUE/eZUS. Kluczowy jest protokół powypadkowy lub decyzja o chorobie zawodowej, bo to one potwierdzają, że śmierć miała związek z pracą. Bez tego dokumentu ZUS nie ma podstawy do wypłaty.
Ile wynosi
W okresie od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. małżonek albo dziecko dostaje 160 264 zł. Jeśli uprawnieni są małżonek i dzieci, do tej kwoty dochodzi dodatkowo 31 162 zł na każde dziecko. Inny uprawniony członek rodziny dostaje 80 132 zł. Stawki i zasady opisuje strona ZUS o jednorazowych odszkodowaniach.
Komu dokładnie przysługuje
Najwyższą kwotę dostaje małżonek albo dziecko. Gdy uprawnionych jest dwoje, czyli małżonek i dzieci, do podstawowej kwoty dolicza się dopłatę na każde dziecko. Inny członek rodziny, na przykład rodzic, dostaje niższą kwotę. To odszkodowanie jest jednorazowe i niezależne od renty rodzinnej, więc jedno nie wyklucza drugiego.
Kiedy ZUS może odmówić
Odmowa jest możliwa, gdy wyłączną przyczyną wypadku było umyślne lub rażąco niedbałe naruszenie przepisów BHP przez samego zmarłego. W pozostałych przypadkach odszkodowanie należy się rodzinie.
Czego potrzebujesz
Wniosku o jednorazowe odszkodowanie, odpisu aktu zgonu, protokołu powypadkowego lub decyzji o chorobie zawodowej oraz dokumentów pokrewieństwa. Protokół powypadkowy przygotowuje pracodawca, więc to od niego najpierw uzyskasz ten dokument. Jeśli masz pytania o swoją sytuację, zadzwoń na infolinię ZUS pod numer 22 560 16 00, czynną od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00. To odszkodowanie nie wyklucza innych świadczeń, więc sprawdź też rentę rodzinną i odprawę pośmiertną od pracodawcy.