Spadek z długami nie musi obciążyć Cię cudzymi zobowiązaniami. Masz 6 miesięcy na decyzję, a jeśli nic nie zrobisz, prawo i tak ogranicza Twoją odpowiedzialność do wartości tego, co odziedziczysz.
Trzy ścieżki
- Przyjęcie wprost. Bierzesz spadek w całości i odpowiadasz za długi bez ograniczeń, nawet ponad wartość majątku. Ostrożnie z tą opcją przy zadłużeniu.
- Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza. Za długi odpowiadasz tylko do wartości odziedziczonego majątku. To rozwiązanie domyślne, gdy nic nie zrobisz.
- Odrzucenie spadku. Nie dziedziczysz nic. Pamiętaj jednak, że wtedy do spadku wchodzą kolejne osoby, na przykład Twoje dzieci.
Podstawą jest tu Kodeks cywilny, art. 1015. Skutki każdej ścieżki i swoją sytuację potwierdź u notariusza lub w sądzie. Nie wskazujemy, którą opcję wybrać, bo to indywidualna decyzja.
Uwaga na dzieci
Jeśli odrzucasz zadłużony spadek, w Twoje miejsce do dziedziczenia wchodzą Twoje dzieci. Żeby dług nie przeszedł na nie, trzeba odrzucić spadek także w ich imieniu, w ciągu 6 miesięcy od chwili, gdy dowiesz się o powołaniu dziecka (zwykle od Twojego odrzucenia). Od 15 listopada 2023 r. w prostszych sytuacjach rodzic może to zrobić bez zgody sądu opiekuńczego, po spełnieniu warunków. To częsta i bolesna pułapka, opisujemy ją osobno.
Skąd wiadomo, czy spadek jest zadłużony
Zanim zdecydujesz, warto zorientować się, co po zmarłym zostało, bo to od tego zależy wybór ścieżki. Poszukaj śladów zobowiązań: kredytów, pożyczek, rat, leasingu, niezapłaconych rachunków. Jeśli nie masz pewności, a obawiasz się długów, najbezpieczniejsze bywa nicnierobienie do końca terminu, bo wtedy z mocy prawa dziedziczysz z dobrodziejstwem inwentarza i nie odpowiadasz ponad wartość majątku. Przy tej ścieżce Twoja odpowiedzialność za długi jest ograniczona do wartości tego, co faktycznie odziedziczysz.
Gdzie i jak złożyć oświadczenie
Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku składa się u notariusza lub w sądzie. Jeśli spadek może być zadłużony, nie zwlekaj z decyzją i potwierdź skutki, zanim upłynie termin. To nie jest porada prawna i nie wskazujemy, którą opcję wybrać, bo zależy ona od Twojej konkretnej sytuacji. Pokazujemy, czego pilnować i dokąd pójść.
Co zebrać
Akt zgonu, akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo, testament (jeśli jest), PESEL zmarłego i informacje o majątku oraz długach. Gdy ustalisz już, kto dziedziczy, pamiętaj o zgłoszeniu SD-Z2, żeby nie stracić zwolnienia z podatku.