Sytuacje szczególne

Śmierć wskutek przestępstwa — kompensata i bezpłatna pomoc

4 min czytania Aktualizacja 27 czerwca 2026 Opracowanie: redakcja Co Po Stracie

Gdy bliski zginął wskutek przestępstwa z użyciem przemocy, najbliższym przysługuje pomoc państwa: bezpłatne wsparcie prawne i psychologiczne oraz państwowa kompensata. Po pomoc można zgłosić się od razu, niezależnie od tego, jak idzie sprawa karna.

Bezpłatna pomoc od ręki: Linia Pomocy Pokrzywdzonym +48 222 309 900 działa całodobowo. To wsparcie prawne i psychologiczne, niezależne od sprawy w sądzie.

Bezpłatna pomoc dla najbliższych

Pomoc prawną, psychologiczną i materialną oferują ośrodki Pomocy Pokrzywdzonym finansowane z Funduszu Sprawiedliwości. Możesz się do nich zgłosić od razu po zdarzeniu. Listę lokalnych ośrodków znajdziesz tu: Fundusz Sprawiedliwości.

Państwowa kompensata

Gdy przestępstwo z użyciem przemocy spowodowało śmierć, najbliższym przysługuje państwowa kompensata. Ustawowa górna granica to 60 000 zł. Wysokość w konkretnej sprawie ustala sąd rejonowy, do którego składasz wniosek.

  • Termin: 3 lata od ujawnienia skutków przestępstwa, najpóźniej 5 lat od popełnienia czynu.
  • Kompensata jest subsydiarna: pokrywa straty, których nie udało się pokryć z innych źródeł, na przykład z OC sprawcy czy ubezpieczenia. Nie jest osobnym zadośćuczynieniem.

Czym kompensata różni się od OC sprawcy

Kompensata to nie to samo co świadczenia z OC sprawcy. Najpierw dochodzisz tego, co należy się od sprawcy i z ubezpieczeń. Kompensata wkracza dopiero tam, gdzie zostały straty niepokryte z innych źródeł, na przykład gdy sprawcy nie ustalono albo jest niewypłacalny. Dlatego we wniosku do sądu trzeba pokazać, czego i dlaczego nie udało się odzyskać inną drogą.

Twoje prawa w sprawie karnej

Po śmierci pokrzywdzonego osoby najbliższe mogą wykonywać jego prawa i działać w procesie jako oskarżyciel posiłkowy. Oznacza to realny wpływ na przebieg sprawy: dostęp do akt, możliwość składania wniosków dowodowych, zaskarżania decyzji. Do spraw przyda się odpis aktu zgonu oraz dokumenty z postępowania, na przykład potwierdzenie zgłoszenia przestępstwa.

Pamiętaj, że poza kompensatą koszty pogrzebu może wcześniej pokryć zasiłek pogrzebowy. Zadbaj też o siebie, zobacz gdzie szukać wsparcia w żałobie.

Sprawdź, co Ci przysługuje. Ułożymy listę spraw i świadczeń dla Twojej sytuacji. Za darmo. Ułóż swój plan

Najczęstsze pytania

Ile wynosi państwowa kompensata?

Ustawowa górna granica to 60 000 zł. Wysokość w konkretnej sprawie ustala sąd rejonowy, do którego składasz wniosek.

Do kiedy można złożyć wniosek o kompensatę?

W ciągu 3 lat od ujawnienia skutków przestępstwa, najpóźniej 5 lat od popełnienia czynu.

Czy pomoc jest płatna?

Nie. Pomoc prawna i psychologiczna z ośrodków Pomocy Pokrzywdzonym jest bezpłatna. Można z niej skorzystać od razu, niezależnie od sprawy karnej.

Przeczytaj też

Śmierć z winy innej osoby — roszczenia z OC sprawcy

Bliski zginął z winy innej osoby, np. w wypadku? Najbliższym przysługują odszkodowanie, zadośćuczynienie i renta z OC sprawcy. Co można dostać, gdzie zgłosić i jakie są terminy przedawnienia.

4 min czytaniaCzytaj →

Wsparcie w żałobie — gdzie szukać pomocy

Formalności to nie wszystko. Jeśli trudno Ci udźwignąć stratę, możesz bezpłatnie porozmawiać ze specjalistą. Zebraliśmy całodobowe telefony wsparcia dla dorosłych, dzieci i osób w żałobie.

3 min czytaniaCzytaj →

To informacja, nie porada prawna. Pomagamy się zorientować i ułożyć sprawy — nie zastępujemy urzędu, notariusza ani prawnika. Treść opracowana na podstawie oficjalnych źródeł (gov.pl, ZUS, USC, ustawy), stan na 27.06.2026.