Pieniądze zmarłego nie zawsze leżą na zwykłym koncie. Bywają w domu maklerskim, funduszach, obligacjach skarbowych, a czasem w kryptowalutach, o których rodzina często nie wie.
Czego szukać
Poszukaj śladów inwestycji w dokumentach i korespondencji zmarłego. Najczęstsze miejsca to rachunek maklerski (prowadzony przez bank lub dom maklerski), jednostki funduszy inwestycyjnych (TFI), obligacje skarbowe oraz akcje pracownicze z dawnego zakładu pracy. W odróżnieniu od zwykłego konta o rachunku maklerskim rodzina często nie wie, dlatego łatwo go przeoczyć. Ślady tych inwestycji zwykle widać na koncie bankowym zmarłego, gdzie pojawiają się przelewy do instytucji finansowych. Obligacje skarbowe to pożyczka udzielona państwu, jednostki funduszy kupuje się przez TFI, a akcje pracownicze bywają przyznawane przez dawnego pracodawcę. Każda z tych form to realne pieniądze, które należą do spadku.
Dlaczego rodzina często o tym nie wie
O zwykłym koncie bliscy zwykle wiedzą, bo wpływa na nie pensja czy emerytura. Inwestycje to inna sprawa. Rachunek maklerski, fundusze czy obligacje bywają zakładane po cichu, a wyciągi przychodzą e-mailem albo wcale. Dlatego po śmierci łatwo o nich zapomnieć, a to potrafią być spore kwoty. Najpewniejszy trop to przelewy z konta do domu maklerskiego, funduszu albo na zakup obligacji.
Jak odzyskać środki
- Ustal, w której instytucji zmarły trzymał inwestycje.
- Zgłoś tej instytucji śmierć posiadacza.
- Środki wejdą do spadku i zostaną wypłacone spadkobiercom po przedstawieniu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia sądu.
Kryptowaluty to osobny problem
Jeśli zmarły miał kryptowaluty, sprawa bywa trudniejsza. Bez dostępu do hasła lub klucza (tak zwanego seed) albo bez konta na giełdzie środki potrafią być nie do odzyskania. Poszukaj zapisanych haseł w dokumentach zmarłego, ale niczego nie zgaduj, bo wpisywanie błędnych haseł może zablokować dostęp na stałe.
Jakie dokumenty i podatek
Do wypłaty potrzebne są dane rachunku lub instytucji oraz poświadczenie dziedziczenia albo postanowienie sądu, które potwierdza, kto dziedziczy. Te środki to majątek zmarłego, więc wchodzą do rozliczenia spadku i mogą podlegać zgłoszeniu do urzędu skarbowego. Sposób potwierdzenia dziedziczenia opisujemy w tekście o spadku. Praktyczne wskazówki, co robić z finansami po śmierci, zebrał Rzecznik Finansowy.
Nie ma pośpiechu, ale nie zapomnij
Inwestycji nie musisz odzyskiwać od razu, ale nie odkładaj ich w nieskończoność, bo to część majątku, którą trzeba rozliczyć razem z resztą spadku. Pomocne bywa sprawdzenie wszystkich kont jednym zapytaniem.