Dyspozycja na wypadek śmierci to polecenie, które posiadacz konta zostawił w banku za życia. Po jego śmierci bank wypłaca wskazanym osobom pieniądze z rachunku poza spadkiem, więc dostają je szybko, bez czekania na sprawę spadkową.
Jak to działa
Zasady reguluje art. 56 Prawa bankowego. Za życia posiadacz konta wskazuje bankowi, komu po jego śmierci wypłacić określoną kwotę. Te pieniądze nie wchodzą do spadku i trafiają prosto do wskazanej osoby. Dzięki temu bliscy mają dostęp do gotówki, zanim zakończy się postępowanie spadkowe. Jeśli zmarły nie zostawił dyspozycji, całość środków z konta czeka na spadkobierców.
Dlaczego warto zapytać od razu
Po śmierci konto zostaje zablokowane, a pełnomocnictwa wygasają, więc rodzina często zostaje bez dostępu do gotówki na bieżące wydatki, zanim zakończy się spadek. Dyspozycja to jeden z niewielu sposobów, by dostać pieniądze z konta szybko. Dlatego przy zgłaszaniu zgonu w banku zapytaj o nią w pierwszej kolejności, nawet jeśli nie masz pewności, że zmarły ją zostawił. Bank sprawdzi to od ręki, a Ty unikniesz tygodni bez dostępu do pieniędzy na czynsz i rachunki.
Co zrobić teraz
- Zgłoś zgon w banku i zapytaj wprost, czy zmarły złożył dyspozycję na wypadek śmierci.
- Jeśli jesteś osobą wskazaną w dyspozycji, złóż wniosek o wypłatę.
- Przygotuj odpis aktu zgonu i swój dokument tożsamości.
- Bank wypłaca kwotę z dyspozycji obok postępowania spadkowego, nie czekając na ustalenie wszystkich spadkobierców.
Komu i ile bank wypłaci
Wypłata trafia tylko do najbliższych wskazanych w dyspozycji: małżonka, dzieci, rodziców lub rodzeństwa. Jej łączna wysokość jest ograniczona do ok. 173–183 tys. zł. To, co zostanie na koncie ponad tę kwotę, wchodzi do spadku i dzieli się na zasadach ogólnych.
Przy okazji: zwrot kosztów pogrzebu
Niezależnie od dyspozycji bank zwróci koszty pogrzebu osobie, która je poniosła, jeśli przedstawi imienne faktury. Działa to także wtedy, gdy ta osoba nie jest spadkobiercą. To realne pieniądze, które można odzyskać szybko, jeszcze przed zakończeniem sprawy spadkowej.
Jakie dokumenty
Do wypłaty z dyspozycji potrzebny jest odpis aktu zgonu i Twój dokument tożsamości. Do zwrotu kosztów pogrzebu dołóż imienne faktury za pogrzeb. Wszystkie te czynności są bezpłatne. Więcej o samym rachunku piszemy w tekście o koncie bankowym po śmierci.
Na co uważać
Dyspozycja obejmuje wyłącznie wskazane osoby z najbliższej rodziny, nie da się jej zapisać komuś spoza tego kręgu. Jeśli nie wiesz, w którym banku zmarły miał konto, zacznij od szukania kont zmarłego.